Caravaggio

Deze productie is mede mogelijk gemaakt door

In 2015 is de voorstelling ‘Caravaggio’ van Jeroen van den Berg gespeeld. De regie was in handen van Remke Wiekeraad. Het stuk is vier keer opgevoerd. Na afloop van een van de voorstellingen werd een discussie georganiseerd in aanwezigheid van 17 lokale kunstenaars, 2 spelers en de regisseur om hun ervaringen te delen. Centraal stond de vraag in welke mate de relatie van de aanwezige kunstenaars met de ‘macht’ (opdrachtgevers als provincie, gemeente, instellingen, bedrijfsleven) invloed heeft op hun werk.

Het toneelstuk gaat over de schilder Caravaggio, die leefde van 1571 tot 1610. Hij is de geschiedenis ingegaan als kunstschilder van het clair-obscur, het dramatische licht-donker contrast, dat zijn figuren in theatrale lichtbundels laat opdoemen tegen een duistere achtergrond. Caravaggio was één van de meest invloedrijke kunstenaars van zijn tijd, maar hij was ook een heethoofd met neiging tot zelfdestructie en kwam in Rome voortdurend in aanvaring met justitie. Uiteindelijk vluchtte hij in 1606 Rome uit, nadat hij zijn tegenstander in een zwaardgevecht had gedood ter verdediging van een vrouw. Na een verblijf in Napels kwam hij in Malta terecht, waar hij hospitaalridder bij de Maltezer orde werd. Hij schilderde er een monumentaal werk over de moord op Johannes de Doper. Maar ook in Malta belandde hij in de gevangenis, omdat hij een hospitaalridder had uitgescholden en vernederd. Hij ontsnapte en vluchtte naar Sicilië, waar hij een jaar doorbracht. Ten slotte stierf hij op weg naar Rome, waarschijnlijk aan malaria een of ander griepvirus, totaal berooid op het ogenblik dat de kwijtschelding van zijn straf voor doodslag hem nog moest bereiken. In het toneelstuk vecht een onaangepaste en oorspronkelijke geest voor het behoud van zijn identiteit. Op zoek naar erkenning laat de geniale schilder Caravaggio zich binnenvoeren in de kille en meedogenloze wereld van geld en macht. Verstrikt in een web van intriges en contracten staat Caravaggio uiteindelijk voor een onafwendbare keuze. Zal Caravaggio zich conformeren en zijn ziel verkopen aan de ‘duivel’? En hoe overleeft hij de strijd tussen licht en donker?

Kunst is de spiegel van de cultuur en heeft een vrijplaats nodig waar het zich kan manifesteren. Maar wat hebben we over voor die vrijplaats? Of is de kunstenaar uiteindelijk toch afhankelijk van politieke en financiële belangen? In hoeverre zijn vorm en inhoud economisch bepaald? In deze tijd van recessie en bezuiniging zijn deze vragen net zo actueel als in de tijd van Caravaggio. Dit geldt natuurlijk ook voor Lelystad.

Fotografie:

2015